{"id":1942,"date":"2025-10-16T18:12:11","date_gmt":"2025-10-16T16:12:11","guid":{"rendered":"https:\/\/rejsysmierci1945.eu\/?page_id=1942"},"modified":"2025-10-16T19:01:47","modified_gmt":"2025-10-16T17:01:47","slug":"hel","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/rejsysmierci1945.eu\/index.php\/hel\/","title":{"rendered":"Hel"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

HEL<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Maszerowali\u015bmy tym razem przez resztki samej miejscowo\u015bci Hel. By\u0142y to same ruiny. G\u00f3rnych pi\u0119ter nie by\u0142o lub by\u0142y ca\u0142kiem zburzone. Ludno\u015b\u0107 tutejsza by\u0142a ca\u0142kiem przyjemna, poniewa\u017c wielu przychodzi\u0142o do nas z wod\u0105. Niestety tylko pierwsi co\u015b dostali. My Norwegowie szli\u015bmy z przodu kolumny z rewirem na czele i zostali\u015bmy teraz poprowadzeni przez molo d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 150 m. W\u00f3wczas nast\u0105pi\u0142 nalot, 7 samolot\u00f3w i tutaj nie mogli\u015bmy nigdzie uciec. Niemo\u017cliwe jest opisanie tych minut alarmu i napi\u0119cia. Jeden z samolot\u00f3w zawr\u00f3ci\u0142 nad nami, zanurkowa\u0142 i posz\u0142a bomba. Patrzyli\u015bmy na ni\u0105 i kto\u015b z nas powiedzia\u0142: \u201eTeraz to koniec, ch\u0142opaki!\u201d \u2013 ale,\u00a0 na szcz\u0119\u015bcie spad\u0142a kilka metr\u00f3w za tymi, co stali na l\u0105dzie. Ogromna chmura kurzu zaciemni\u0142a s\u0142o\u0144ce i wype\u0142ni\u0142a uszy, oczy, nos i gard\u0142o py\u0142em i brudem. Podczas nalotu s\u0142yszeli\u015bmy syreny po\u017carnicze i pogotowia ratunkowego.<\/span><\/i><\/p>

\u00a0Wspomnienia norweskiego wi\u0119\u017ania Qivind Lunde<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0Wi\u0119\u017aniowie ewakuowani z obozu g\u0142\u00f3wnego KL Stutthof 25\/27 kwietnia 1945, do wieczora przebywali na ogrodzonym terenie w helskim lesie w pobli\u017cu niemieckich stanowisk artyleryjskich, na terenie otoczonym drutem kolczastym. W czasie postoju wi\u0119\u017aniowie prze\u017cyli silny nalot radziecki. W godzinach wieczornych esesmani zap\u0119dzili wi\u0119\u017ani\u00f3w do nabrze\u017ca portowego, gdzie za\u0142adowano ich na barki towarowe ci\u0105gni\u0119te przez holowniki.\u00a0 Na\u00a0 barkach \u201eWolfgang\u201d i \u201eVaterland\u201d przewo\u017conych by\u0142o po ok. 1000 os\u00f3b. W\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w transportowanych na \u201eWolfgang\u201d\u00a0 by\u0142o 241 Norweg\u00f3w, 79 Fin\u00f3w, 31 Du\u0144czyk\u00f3w, 12 Litwin\u00f3w, \u0141otyszy, grupa wi\u0119\u017ani\u00f3w \u017cydowskich, kilku Polak\u00f3w i Niemc\u00f3w. Na barce \u201eVaterland\u201d spo\u015br\u00f3d 1000 wi\u0119\u017ani\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107\u00a0 stanowili Polacy, Rosjanie, \u017bydzi, by\u0142y te\u017c matki z niemowl\u0119tami. Na kolejnej barce o <\/span>nierozpoznanej przez wi\u0119\u017ani\u00f3w nazwie, przewo\u017cono ok 600 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie Polak\u00f3w i Rosjan. Na czwartej, oznaczonej \u017c\u00f3\u0142t\u0105 flag\u0105 barce kwarantannowej, na kt\u00f3rej transportowano\u00a0 500 wi\u0119\u017ani\u00f3w chorych na tyfus, g\u0142\u00f3wnie kobiet \u017cydowskich z personelem medycznym. Barki ci\u0105gni\u0119te przez holowniki \u201eAdler\u201d i\u00a0 \u201eBussard\u201d wyp\u0142yn\u0119\u0142y z portu w godzinach wieczornych 27 kwietnia 1945 r. w konwoju pod eskort\u0105 niemieckich jednostek wojskowych, obieraj\u0105c kurs w kierunku zachodnim do Lubeki.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/p>

W czasie rejsu przez Morze Ba\u0142tyckie<\/b> barki z wi\u0119\u017aniami by\u0142y nara\u017cone na niebezpiecze\u0144stwo dzia\u0142a\u0144 operacyjnych prowadzonych w akwenie wschodnim przez radzieckie \u0142odzie podwodne i lotnictwo, a w akwenie zachodnim przez stron\u0119 alianck\u0105. Z powodu trudnych warunk\u00f3w atmosferycznych, zaminowania niekt\u00f3rych rejon\u00f3w i mielizn w czasie rejsu dosz\u0142o do rozproszenia si\u0119 konwoju barek z wi\u0119\u017aniami. Ostatecznie dwie z nich: \u201eWolfgang\u201d i Vaterland\u201d, doczepiono linami\u00a0 do stoj\u0105cych na redzie w Zatoce Lubeckie statk\u00f3w Thielbek i Cap Arkona. W nocy\u00a0 wi\u0119\u017aniowie ze Stutthof przeci\u0119li liny, podejmuj\u0105c ucieczk\u0119, 3 maja 1945 r. doholowali barki do pla\u017cy w Pelzerhaken ko\u0142o Neustadt, unikaj\u0105c losu wi\u0119\u017ani\u00f3w ze statk\u00f3w Thielbek i Cap Arkona\u00a0 zbombardowanych przez lotnictwo alianckie.<\/span><\/p>

\u00a0Barka desantowa tzw. Kwarantannowa po trafieniu bomb\u0105 3 maja zdryfowa\u0142a 4 maja 1945 r. do miejscowo\u015bci Booknis ko\u0142o Ekernf\u00f6rde. Po wypadku wej\u015bcia na mielizn\u0119 przez czwart\u0105 z barek o nieustalonej nazwie ko\u0142o wysepki Greifswalde Oje, jedna z grup wi\u0119\u017ani\u00f3w zosta\u0142a przewieziona przez marynarzy Kriegsmarine do przystani w Lauterbach na wyspie Rugii. Podczas postoju na przystani esesmani zastrzelili 12 wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy rzucili si\u0119 na chleb. Wi\u0119\u017aniowie zostali przeniesieni na inn\u0105 bark\u0119 \u201eBreslau\u201d, kt\u00f3ra w wyniku sztormowej pogody i zagro\u017cenia zatopieniem wp\u0142yn\u0119\u0142a 5 maja 1945 r. do portu rybackiego w Klintholm, znajduj\u0105cego si\u0119 na du\u0144skiej wyspie Moen. Wi\u0119\u017aniowie zostali uwolnieni z r\u0105k esesman\u00f3w przez cz\u0142onk\u00f3w du\u0144skiego ruchu oporu pod dow\u00f3dztwem barona Nielsa Rosenkrantza i otoczeni opiek\u0105 przez Du\u0144ski Czerwony Krzy\u017c.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0Barka z ostatnim transportem 1060 wi\u0119\u017ani\u00f3w, przewo\u017conych z Mikoszewa 28 kwietnia na jednostce \u201eRuth\u201d, z Helu w konwoju innych statk\u00f3w niemieckich wyp\u0142yn\u0119\u0142a 29 kwietnia w godzinach wieczornych. Po rejsie w kierunku Lubeki ostatecznie 4 maja dop\u0142yn\u0119\u0142a do portu we Flensburgu. Wi\u0119\u017ani\u00f3w z KL Stutthof przeniesiono na parowiec \u201eRheinfels\u201d, gdzie przebywali pod nadzorem esesman\u00f3w razem z wi\u0119\u017aniami z KL Neuengamme do dnia zako\u0144czenia wojny. 10 maja 1945 r. wszyscy wi\u0119\u017aniowie zostali przej\u0119ci przez przedstawicieli Szwedzkiego Czerwonego Krzy\u017ca, kt\u00f3rzy zorganizowali rejs na statku \u201eHomberg\u201d pod bander\u0105 szwedzk\u0105. Statek ten maj\u0105cy na pok\u0142adzie 1380 wi\u0119\u017ani\u00f3w z KL Neuengamme, KL Stutthof i innych oboz\u00f3w koncentracyjnych wp\u0142yn\u0105\u0142 11 maja 1945 r. do Malm\u00f6 w Szwecji. Przybyszami zaopiekowa\u0142y si\u0119 s\u0142u\u017cby medyczne zapewniaj\u0105c chorym leczenie w szpitalach i sanatoriach. Po zako\u0144czonej rekonwalescencji pod<\/span> koniec 1945 r. rz\u0105d szwedzki umo\u017cliwi\u0142 by\u0142ym wi\u0119\u017aniom powr\u00f3t do swoich kraj\u00f3w lub emigracj\u0119. Niekt\u00f3rym osobom zezwoli\u0142 na pozostanie w Szwecji. Kraj ten musieli opu\u015bci\u0107 zgodnie z umow\u0105 wszyscy wi\u0119\u017aniowie b\u0119d\u0105cy obywatelami ZSRR.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t